Kiến
Tánh Thành Phật 2
Lê
Anh Chí
_______________________________
Dàn Bài :
V) Kiến Tánh Thành Phật, muôn ngàn
chứng đắc
VI) Kiến Tánh Thành Phật,
đạo quả chín muồi
VII) Kiến Tánh Thành Phật, ngài
Đại Ca Diếp
VIII) Kiến Tánh Thành Phật, Bồ
Tát Văn Thù
IX) Kiến Tánh Thành Phật,
đương nhiên là Tổ !
X) Kiến Tánh Thành Phật, chứng
đắc tất cả các pháp của Như Lai !
XI) Kiến Tánh Thành Phật, chẳng
tự xưng là Phật !
XII) Kiến Tánh Thành Phật
Chú thích :
(2) câu chuyện Huyền Quang và Pháp
Loa
_______________________________
V) Kiến Tánh Thành Phật, muôn ngàn
chứng đắc
Khả năng của
sự Kiến Tánh là muôn ngàn chứng đắc.
Sau khi Kiến Tánh,
người tu hành có thể chứng đắc muôn
ngàn chánh định, chánh quán -một cách dễ dàng và
lẹ làng. Gọi là " dễ dàng và lẹ làng ", v́ so
sánh với người thường : người
thường chứng đắc một pháp môn đă là khó,
đằng này, có thể có muôn ngàn chứng
đắc !
Chỉ có một pháp
tu hành không lẹ lắm, đó là thần thông. V́ :
1) Thiền Tông vốn
coi thường thần thông
2) Người Kiến Tánh
thường đă tu hành nhiều kiếp Pháp Môn Kiến
Tánh, chuyên môn luyẹn Tâm Pháp nên khó ḷng luyện thần
thông. V́ thế có nhiều vị thiền sư Kiến Tánh
cho đến khi viên tịch cũng chẳng có thần
thông.
Dù thế, nếu
muốn luyện thần thông, vẫn nhanh hơn
người thường.
Mở ngoặc để bàn
một chút về thần thông :
1) Mấu chốt
của thần thông trong Phật Pháp là Tứ Thiền.
Ngược lại, không cần có Tứ Thiền cũng
có thể có thần thông như các Thiên Vương cơi Dục
Giới.
2) Vào Tứ Thiền,
từ đó luyện thần thông. Có nhiều người
vừa đắc Tứ Thiền liền có thần thông,
v́ họ kiếp trước đă luyện thần thông.
Đây thường là Họa chớ chẳng phải là
Phúc ! V́ họ tưởng rằng đă chứng A La
Hán rồi lạc vào đường tà ! Xưa nay,
việc này diễn ra hoài ! Nổi tiếng nhất
là Devadatta, ông này đắc Tứ Thiền liền có
Thần Túc Thông, tưởng rằng đă thành Phật, ông
ta đ̣i thay Phật làm giáo chủ !
Đóng ngoặc
về thần thông.
Thiền Tông vốn
coi thường thần thông, nhưng nếu có thần
thông mà lại Kiến Tánh tất sẽ được
người đời trầm trồ tôn làm Phật.
Riêng người
Kiến Tánh mà lại có muôn ngàn chánh định, chánh quán th́
có thể được xem là Phật.
Sau đây là một
số thiền sư đă có những chứng đắc
khác ngoài sự Kiến Tánh :
Tứ Tổ đứng mà hoá
Lục Tổ để lại nhục thân
(cho đến ngày nay)
Hám Sơn để lại nhục thân (cho
đến ngày nay)
Bàng Long Uẩn và gia đ́nh (làm chủ
sống chết)
Đặng Ẩn Phong (thần thông)
Hai vị thiền sư Không Lộ thời Lư
để lại nhục thân (cho đến đời
Minh)
Từ Đạo Hạnh thời Lư
để lại nhục thân (cho đến đời
Minh)
(Nhục thân
của ba vị này bị quân nhà Minh thiêu, lấy xá lợi)
Đạo Chân, chùa Thành Đạo
nước ta, để lại nhục thân (cho đến
ngày nay)
Đạo Tâm, chùa Thành Đạo nước
ta, để lại nhục thân (cho đến ngày nay)
Hoàng Long chinh phục tiên Lữ Đồng Tân
. . .
VI) Kiến Tánh Thành Phật,
đạo quả chín muồi
V́ người
Kiến Tánh của Việt Nam và Trung Hoa chẳng tự
xưng là Phật, nên ta dùng chữ "đạo quả
chín muồi" để nói sự viên thành của
Thiền Tông.
Có 2 định nghĩa của "đạo
quả chín muồi" :
1) Đi đứng
nằm ngồi đều thấy tánh
2) Đi đứng
nằm ngồi đều thấy tánh và làm chủ
được sống chết
Sự " làm chủ
được sống chết " có thể hiểu qua
câu chuyện Huyền Quang và Pháp Loa sau đây :
Nhị Tổ cùa
thiền phái Trúc Lâm là Pháp Loa mắc bịnh sắp từ
trần, Tam Tổ Huyền Quang bèn hỏi hai câu :
Bịnh với không bịnh đă là một
chưa ?
Sống với Chết đă là một
chưa ?
không bằng ḷng câu
trả lời của Pháp Loa, Huyền Quang nạt
rằng :"Có một tật đó mà đến
chết cũng không chừa !" Xin nhớ rằng Huyền Quang là
Tam Tổ nhưng không phải là đệ tử của
Pháp Loa mà lại hơn Pháp Loa đến 30 tuổi ! Sau
đó, bịnh t́nh của Pháp Loa thuyên giảm, khi Pháp Loa
bị bịnh lại, Huyền Quang lại gặn hỏi
và bằng ḷng câu trả lời của Pháp Loa.
Xem thế, " làm
chủ được sống chết " là có thể
trả lời hai câu : (2)
Bịnh với không bịnh đă là một
chưa ?
Sống với Chết đă là một
chưa ?
Nhiều thiền
sư đắc "đạo quả chín muồi"
theo nghĩa : đi đứng nằm ngồi
đều thấy tánh và làm chủ được sống
chết.
Nhiều người
xem "đạo quả chín muồi" là Thành Phật.
Thường, phải
cần 16 năm, 20 năm để được
"đạo quả chín muồi" . Nhưng không
bắt buộc phải thế, Tổ Đạo Tín
chỉ cần 9 năm . . .
VII) Kiến Tánh Thành Phật, ngài
Đại Ca Diếp
Nếu có ai có
"quyền" xưng là Phật, th́ người đó
là Đại Ca Diếp.
Phật nhiều
lần ấn chứng rằng Đại Ca Diếp
"tương đương" với Phật,
rằng Như Lai chứng pháp môn ǵ th́ Đại Ca
Diếp cũng chứng pháp môn đó. Sự ấn
chứng này trong Kinh diển Nhị Thừa cũng có ghi rơ.
Ngài Đại Ca
Diếp có cả "thể" lẫn
"dụng" của Phật. Thể, v́ ngài đă
Kiến Tánh. Dụng của Phật, hay đại cơ
đại dụng, là thần thông biến hóa, vô số
chánh định, vv. . .
Như thế , xưa
nay có một người có thể được gọi
là Phật , được Phật nhiều lần ấn
chứng làm Phật ! Đó là ngài Đại Ca Diếp.
Điều đáng
lưu ư là ngài Đại Ca Diếp chẳng tự
xưng là Phật ! Ngài nói :"Thế Tôn là
thầy, con là đệ tử".
Ngài Đại Ca
Diếp được Phật nhiều lần
ấn chứng làm Phật mà chẳng tự xưng là
Phật ! Đây là một lư do chính yếu tại sao
trong 1500 năm của Thiền Tông Đông Độ, không
có người Kiến Tánh nào của Việt Nam và Trung Hoa
tự xưng là Phật !
Sẽ trở lại
vấn đề này trong phần "XI) Kiến Tánh Thành Phật, chẳng
tự xưng là Phật !"
VIII) Kiến Tánh Thành Phật, Bồ
Tát Văn Thù
Đă nói đến
việc Kiến Tánh Thành Phật của ngài Đại Ca
Diếp, ta cũng nên bàn đến việc Kiến
Tánh Thành Phật của Bồ Tát Văn Thù.
Bồ Tát Văn Thù là
bậc Đại Bồ Tát, tượng trưng cho Trí
Tuệ, có sách c̣n nói ngài là thầy chư Phật.
Kinh Đại Bát
Niết Bàn nói rằng ngài đă Kiến Tánh. Như vậy,
nếu bảo ngài là Phật th́ đúng lắm : bậc
Đại Bồ Tát đă Kiến Tánh, th́ dĩ nhiên là
Phật.
Kinh Đại Bát
Niết Bàn c̣n nói rằng ngài tu Bát Chánh Đạo vô
lượng đời mới Kiến Tánh .
Sự kiện này cho thấy tại sao Thiền Tông không
dùng những pháp môn của Phật Pháp Cơ Bản.
Sẽ trở lại
việc này, khi viết về phương pháp tu tŕ của
thiền tông.
IX) Kiến Tánh Thành Phật,
đương nhiên là Tổ
Đă có thể
gọi là Thành Phật, th́ đương nhiên là
Tổ ! Vấn đề không giản dị như
vậy : măi đến đời Ngũ Tổ,
Kiến Tánh mới đương nhiên là Tổ.
Trước kia, các Tổ lựa một người trong
số các đệ tử đă Kiến Tánh mà truyền
ngôi Tổ (truyền y bát). Mục đích : để
duy tŕ huệ mạng của Như Lai.
Xưa có cư sĩ
hỏi Đạt Ma Sư Tổ thế nào là Tổ.
Ngài trả lời bằng bài kệ :
Diệc bất đổ ác nhi sanh hiềm
Diệc bất quán thiện nhi cần thố
Diệc bất
xả trí nhi cận ngu
Diệc bất phao mê nhi tựu ngộ
Đạt đại đạo hề quá
lượng
Thông Phật Tâm hề xuất độ
Bất dữ thánh phàm đồng triền
Siêu nhiên danh chi viết Tổ
( Cũng chẳng thấy dữ mà sanh chê
Cũng chẳng thấy lành mà ái mộ
Cũng chẳng bỏ trí mà gần ngu
Cũng chẳng vất mê mà về ngộ
Đạt đại đạo hề quá
lượng
Thông Phật Tâm hề xuất độ
Chẳng cùng phàm thánh sánh vai
Siêu nhiên tên gọi là Tổ)
Điều đáng
lưu ư : Tổ chỉ kể ra những đức
tính, mà không nói đến việc truyền y bát.
Đến đời
Ngũ Tổ, từ khi ngài tuyên bố : kẻ nào Kiến Tánh th́ ta truyền ngôi
Tổ, th́ Kiến Tánh mới đương nhiên là Tổ.
Kể từ đó
về sau, Kiến Tánh là Tổ.
Cũng có nghĩa
là : Kiến Tánh th́ đương nhiên có những
đức tính trong bài kệ của Đạt Ma Tổ
Sư, ví dụ như :
Chẳng cùng phàm thánh sánh vai !
X) Kiến Tánh Thành Phật, chứng
đắc tất cả các pháp của Như Lai
Kiến Tánh rồi, có
thể chứng đắc tất cả các pháp của
Như Lai.
Người tu có
thể biết được khả năng chứng
đắc tất cả các pháp của Như Lai :
nếu có ngàn chứng đắc th́ có thể
có muôn chứng đắc
nếu có muôn chứng đắc th́ có thể
chứng đắc tất cả các pháp của
Như Lai
vấn
đề chỉ là thời gian mà thôi !
Chỉ có thể nói là
"có thể", c̣n rất khó ḷng mà chứng đắc
tất cả các pháp của Như Lai :
Thời kỳ bảo nhậm đă
khoảng 20 năm
Ngàn chứng
đắc cũng hết 5 năm
Tu thần thông phải tính 10 năm
nếu Kiến Tánh vào
khoảng 40, 50 tuổi th́ tu xong ngần ấy cũng
sắp đến ngày từ trần ! Huống chi, những pháp mà Như Lai nói ra như
lá trong tay, c̣n những pháp mà Như Lai đắc như lá
trong rừng !
V́ vậy, nhiều
vị thiền sư chỉ tu bảo nhậm thôi.
Ngài Đại Ca Diếp
là trường hợp
đặc biệt : có lẽ ngài đă chứng
đắc tất cả các pháp của Như Lai !
Dù sao đi nữa,
khả năng của sự Kiến Tánh là có thể
chứng đắc tất cả các pháp của Như
Lai.
XI) Kiến Tánh Thành Phật, chẳng
tự xưng là Phật !
Người Kiến
Tánh của Việt Nam và Trung Hoa chẳng tự xưng là
Phật, nguyên do như sau :
1) Ngài Đại Ca Diếp
Theo gương ngài
Đại Ca Diếp, nên chẳng tự xưng là
Phật !
2) Những thời
kỳ tu, sau khi Kiến Tánh
Qua những thời
kỳ tu sau khi Kiến Tánh, người tu tự thấy
chẳng phải là Phật :
Khi "đạo quả chín
muồi" : đây là khéo dùng Phật Tánh trong mọi
cử chỉ, chưa phải là đại cơ
đại dụng của Phật.
Muôn
ngàn chứng đắc : vẫn chẳng phải là
Phật
3) Người phát minh
và người học
Khả năng của
sự Kiến Tánh là có thể chứng đắc tất
cả các pháp của Như Lai. Giả sử có thể làm
được việc khó khăn này, th́ vẫn chẳng
phải là Phật : v́ là người học pháp của
Như Lai. V́ không t́m ra những pháp đó, v́ theo học
những pháp đó, nên chỉ là đệ tử xuất
sắc của Như Lai, chẳng phải là Như Lai !
Người Kiến
Tánh là kẻ thượng trí đại căn. Chính v́ là
thượng trí đại căn nên chẳng tự
xưng là Phật !
XII) Kiến Tánh Thành Phật
Ngay từ đầu,
lúc mới Kiến Tánh th́
Kiến Tánh đă là Thành Phật
Nhưng ta nên nhớ
rằng Phật đây là Bản Thể của Tâm, là
Phật Tánh.
Kiến Tánh Thành
Phật, Bản Thể của Tâm :
Thành Phật ! Bởi v́ ngoài "cái ông Phật Tánh" ra không có
"ông Phật" nào khác !
Kiến Tánh Thành
Phật, 16 năm sau
Đi đứng nằm ngồi đều
thấy tánh ! Nên có thể gọi là Phật.
Kiến Tánh Thành
Phật, muôn ngàn chứng đắc
Đă Kiến Tánh lại c̣n có muôn ngàn
chứng đắc. Nên có thể gọi là Phật.
Kiến Tánh Thành
Phật, đạo quả chín muồi
Đi đứng nằm ngồi đều
thấy tánh và làm chủ được sống
chết ! Nên gọi là Phật.
Kiến Tánh Thành
Phật, ngài Đại Ca Diếp
được Phật nhiều lần
ấn chứng làm Phật.
Kiến Tánh Thành
Phật, Bồ Tát Văn Thù
bậc Đại Bồ Tát đă Kiến
Tánh, th́ dĩ nhiên là Phật.
Kiến Tánh Thành
Phật, đương nhiên là Tổ
Từ đời Ngũ Tổ, Kiến Tánh là
Tổ.
Kiến Tánh Thành
Phật, chứng đắc tất cả các pháp của
Như Lai
Có khả năng chứng đắc tất cả
các pháp của Như Lai. Nên gọi là Phật.
Kiến Tánh Thành
Phật, chẳng tự xưng là Phật !
V́ theo gương ngài Đại Ca Diếp và
v́ các lư do quan trọng khác.
Thiền Tông là Pháp Môn
Kiến Tánh Thành Phật, mà rốt cuộc chẳng tự
xưng là Phật !
Không phải là mâu thuẫn
đâu, mà chính là "biết người biết
của", sáng suốt, biết đường đi
lối vào . . .
Trăm năm tính
chuyện vuông tṛn,
Phải ḍ cho
đến ngọn nguồn lách sông !
. . . Cuối bài
viết, xin nêu ra 3 điểm quan trọng :
1) điểm khởi
thủy
Kiến Tánh là điều kiện cần thiết
để thành Phật.
Kiến Tánh cũng là điều kiện
đủ để thành Phật v́ ngoài "cái ông Phật
Tánh" ra không có "ông Phật" nào khác !
2) điểm trung ḥa
sau khi Kiến Tánh có thể có muôn ngàn chứng
đắc. Đă có "thể" lại có nhiều
"dụng" của Phật. Thể, v́ đă Kiến Tánh.
Nhiều Dụng của Phật, v́ có muôn ngàn chứng
đắc, Như thế, rất gần với Phật,
gần hơn người tu của các pháp môn khác,
nhiều ! Có thể gọi là thành Phật.
3) điểm
tuyệt đối
Theo nghĩa tuyệt
đối của chữ Phật, th́ "Phật"
gồm những nghĩa sau :
a) Thể : Kiến Tánh
Thành Phật
b) Dụng, c̣n gọi là đại cơ
đại dụng, là thần thông diệu dụng, ra vào ba
cơi, tỉ triệu chánh định, quán chiếu được tâm chúng
sinh trong vũ trụ, sáng suốt hoàn toàn. . . Người
tu khó ḷng mà đạt được hết tất cả
cái Dụng này.
c) Phát minh : Phật đây là
người t́m ra, "phát minh" ra Phật Pháp, mỗi
nền văn minh nhân loại chỉ có tối đa
một vị Phật,
Theo nghĩa tuyệt
đối này, th́ chẳng có ai Thành Phật cả.
Phải chờ ngài Di Lạc ra đời !
Phải chờ ngài Di
Lạc ra đời ! Phải chờ khi nào Phật Pháp
đă diệt ở thế gian, nhân loại đắm ch́m
trong u mê tăm tối một thời gian dài, và rồi ngài
Di Lạc ra đời, phát minh ra Phật Pháp, Kiến Tánh
Thành Phật !
( Theo sách vở
Đại Thừa : Phật Pháp c̣n tồn tại
ở thế gian khoảng 8500 năm nữa, sau đó nhân
loại đắm ch́m trong u mê tăm tối đến
hơn 8 triệu ruởi năm, th́ ngài Di Lạc mới ra
đời ).
---- ---- ----
Mục đích cùa
Thiền Tông là Kiến Tánh Thành Phật :
Ngoài giáo truyền riêng
Chẳng lập văn tự
Chỉ thẳng tâm người
Kiến Tánh Thành Phật
( Đạt Ma Sư Tổ )
Cho nên, xác định
được rơ ràng bốn chữ "Kiến Tánh Thành
Phật ". là định nghĩa được
mục tiêu cùa Thiền Tông.
Là xác định
được nguyên thủy lập tông của Thiền
Tông vậy./.
--------------------
Chú thích :
(2) câu chuyện
Huyền Quang và Pháp Loa :
Hai câu của Tam
Tổ Huyền Quang :
Bịnh với không bịnh đă là một
chưa ?
Sống với Chết đă là một
chưa ?
th́ câu đầu là
nguyên văn.
Sau đó, Huyền
Quang hỏi thêm 4, 5 câu nữa mà tôi tóm lược lại
thành :
Sống với Chết đă là một
chưa ?
Xin ghi lại ở
đây cho rơ.
Xin nói thêm :
Câu trả lời chẳng phải là :
"đă là một !"
Vậy th́, câu trả
lời chân chính là ǵ ?
Ha !
Đây là câu hỏi
của một người đă Kiến Tánh hỏi
một người đă Kiến Tánh , câu trả lời
phải là câu trả lời của Tâm của người đă
Kiến Tánh.
Giả sử bây
giờ có một người đă Kiến Tánh bị ngài
Huyền Quang vấn nạn như trên, nếu người
đó trả lời như Pháp Loa tất Huyền Quang
chẳng bằng ḷng !
Chỉ biết
rằng sau 13 ngày ‘tu luyện’, Pháp Loa đă trả
lời được và Huyền Quang đă chấp
nhận !
Câu trả lời
của Pháp Loa là một ẩn ngữ, một ngón tay
chỉ mặt trăng. sự chấp nhận của
Huyền Quang là một đặc thái Thiền Tông.
Một ẩn ngữ,
một đặc thái của muôn đời !
*
*
* Lê Anh Chí. *
______________
Kinh sách tham khảo
Kinh :
Kinh Đại Bát Niết Bàn, dịch giả
Thích Trí Tịnh
Đại Thừa Kim Cang Kinh Luận
Kinh Kim Cang
Kinh Trường A Hàm
Kinh Lăng Nghiêm,
dịch giả Trí Độ và Tuệ Quang
Cuộc đời Đức Phật (Trích
dẫn Kinh), dịch giả Thích Trung Quán
Ngữ Lục
(đến đời Lục Tổ):
Sáu cửa Thiếu Thất, Đạt Ma
Sư Tổ, dịch giả Trúc Thiên
Kinh Pháp Bảo Đàn, Lục Tổ, dịch
giả Thích Minh Trực
Ngữ Lục (sau
đời Lục Tổ):
Cội nguồn truyền thừa và
phương pháp tu tŕ của thiền tông, Nguyệt Khê
Chơn tâm trực thuyết, Phổ Chiếu
Lâm Tế Ngữ Lục
Thiền
Đốn Ngộ, nhiều tác giả : Huyền Giác,
Huệ Hải, Thạch Thành Kim, Oánh Sơn, Hư Vân; dịch giả Thích Thanh
Từ
Tọa Thiền Luận, Đại Giác,
dịch giả Như Hạnh
Tu tâm quyết, Phổ Chiếu
Sách :
Cuộc đời Thánh Tăng Đại Ca
Diếp, Nguyễn Điều,
Đường Mây Trên Đất Hoa, Thích
Hằng Đạt và Nguyên Phong
Phật Giáo Khái Luận, Thích Chơn Thiện
Thiền Đạo Tu Tập, Trương
Trừng Cơ, dịch giả Như Hạnh
Triết
Học Trần Thái Tông, Nguyễn Đăng Thục
Trang Nhà
Kiến Tánh www.kientanh.com
--------------------------------------------------------------
* Trang Chính
* M ụ c L ụ c * Đoản Luận
* Thơ *
------------------------------------------------------------------------------
* Hộp Thư * Bài mới * Nối kết Trang Nhà Phật Pháp Việt Nam *
------------------------------------------------------------------------------